Điều kiện mổ cận gồm những gì? Những lưu ý cần biết trước, trong và sau phẫu thuật

Một trong những câu hỏi được tìm kiếm nhiều nhất trước khi xóa cận là: "Mắt của mình có đủ điều kiện để mổ không?" Thực tế, không phải mọi trường hợp cận thị đều có thể phẫu thuật hoặc phù hợp với cùng một phương pháp. Để đưa ra chỉ định, bác sĩ cần đánh giá toàn diện nhiều yếu tố như độ tuổi, độ khúc xạ, độ dày và hình dạng giác mạc, tình trạng võng mạc, sức khỏe bề mặt nhãn cầu cũng như các bệnh lý toàn thân có thể ảnh hưởng đến kết quả điều trị.

Sau khi xác định người bệnh đủ điều kiện phẫu thuật, việc chuẩn bị trước mổ, tuân thủ hướng dẫn trong quá trình phẫu thuật và chăm sóc mắt sau mổ cũng đóng vai trò quan trọng giúp thị lực hồi phục thuận lợi. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ các tiêu chuẩn để mổ cận và những lưu ý cần biết ở từng giai đoạn của quá trình điều trị. 

TS.BS Vũ Anh Tuấn khám và tư vấn phương pháp mổ cận cho nữ diễn viên Lã Thanh Huyền 

Những yếu tố cần được đánh giá trước khi mổ cận 

Trước khi khám chuyên sâu, người có nhu cầu mổ cận có thể tham khảo bảng dưới đây để hình dung những yếu tố thường được bác sĩ kiểm tra và lưu ý trong quá trình đánh giá. 

Bảng trên chỉ mang tính tham khảo ban đầu. Việc đáp ứng từng yếu tố chưa đồng nghĩa người bệnh phù hợp với mọi phương pháp mổ cận. Kết luận cuối cùng cần dựa trên kết quả khám chuyên sâu và đánh giá trực tiếp của bác sĩ nhãn khoa. 

Trước khi phẫu thuật, người bệnh sẽ được kiểm tra toàn diện để đánh giá điều kiện của mắt và lựa chọn phương pháp phù hợp. Tại Bệnh viện mắt Quốc tế Nhật Bản, các bước khám thường bao gồm:

• Đo thị lực, độ khúc xạ và nhãn áp.
• Kiểm tra thị lực chuyên sâu.
• Chụp bản đồ giác mạc, đánh giá cấu trúc và độ dày giác mạc.
• Đánh giá cấu trúc bán phần trước, độ sâu tiền phòng và các thông số liên quan.
• Khám đáy mắt, kiểm tra võng mạc cho bệnh nhân cận thị cao.
• Khám và tư vấn trực tiếp với bác sĩ nhãn khoa.

Dựa trên kết quả kiểm tra, bác sĩ sẽ xác định người bệnh có đủ điều kiện phẫu thuật hay không, đồng thời tư vấn phương pháp phù hợp với độ khúc xạ, cấu trúc giác mạc và tình trạng sức khỏe mắt. Trong đó, người có giác mạc đáp ứng điều kiện có thể được cân nhắc các phương pháp laser như ReLEx SMILE, SILK hoặc Femto LASIK; trong khi người cận thị cao, giác mạc mỏng có thể phù hợp hơn với Phakic. 

Lưu ý trước khi mổ cận

Để kết quả kiểm tra chính xác và ca phẫu thuật diễn ra thuận lợi, người bệnh nên:

• Ngưng kính áp tròng theo thời gian bác sĩ hướng dẫn vì kính có thể làm thay đổi tạm thời hình dạng giác mạc.
• Thông báo đầy đủ bệnh lý, tiền sử dị ứng và thuốc đang sử dụng.
• Không trang điểm mắt, dùng kem hoặc mỹ phẩm quanh mắt trong ngày phẫu thuật.
• Ngủ đủ giấc và hạn chế sử dụng rượu bia trước ngày mổ.
• Sắp xếp người thân đưa về, không tự lái xe ngay sau phẫu thuật.

Thời gian ngưng kính áp tròng khác nhau tùy loại kính mềm, kính cứng hay Ortho-K; người bệnh nên thực hiện theo lịch riêng của cơ sở phẫu thuật.

Trong khi mổ cần làm gì?

Quy trình mổ cận được thực hiện khi người bệnh còn tỉnh táo. Mắt được nhỏ thuốc tê và dụng cụ hỗ trợ sẽ giữ mi mở, vì vậy người bệnh không cần cố gắng nhịn chớp mắt.

Trong quá trình phẫu thuật, người bệnh cần:

• Nằm đúng tư thế và giữ đầu ổn định.
• Nhìn theo ánh sáng định vị khi được hướng dẫn.
• Không tự ý cử động đầu hoặc đưa tay lên mắt.
• Thả lỏng cơ thể và thở đều.
• Thông báo cho bác sĩ nếu cảm thấy khó chịu.

Ở một số thời điểm, người bệnh có thể thấy hình ảnh mờ đi, ánh sáng thay đổi hoặc cảm nhận lực tì nhẹ tại mắt. Ê-kíp phẫu thuật sẽ hướng dẫn trong từng bước nên người bệnh chỉ cần bình tĩnh phối hợp.

Phẫu thuật Phakic tại Bệnh viện mắt Quốc tế Nhật Bản

Lưu ý sau khi mổ cận

Chăm sóc đúng cách giúp mắt phục hồi thuận lợi và hỗ trợ hạn chế nguy cơ viêm nhiễm, biến chứng trong giai đoạn đầu.

Người bệnh cần:

• Nhỏ thuốc đúng loại, đúng liều và đúng thời gian.
• Không dụi hoặc ấn vào mắt.
• Tránh để nước bẩn, bụi, khói và mỹ phẩm tiếp xúc với mắt.
• Hạn chế bơi lội, vận động mạnh và thể thao đối kháng theo hướng dẫn.
• Đeo kính bảo vệ khi ra ngoài hoặc khi được bác sĩ chỉ định.
• Tái khám đúng lịch dù mắt đã nhìn rõ.

Người bệnh nên đi khám sớm nếu xuất hiện đau mắt tăng dần, đỏ mắt nhiều, thị lực giảm đột ngột, tiết dịch bất thường, chớp sáng hoặc ruồi bay tăng nhanh.

Nếu đang có nhu cầu mổ cận, người bệnh nên thực hiện khám chuyên sâu  để đánh giá đầy đủ tình trạng giác mạc, độ khúc xạ, bề mặt nhãn cầu và võng mạc trước khi lựa chọn phương pháp.

Tại Bệnh viện mắt Quốc tế Nhật Bản, người bệnh được thăm khám trực tiếp bởi bác sĩ nhãn khoa, kết hợp cùng hệ thống thiết bị chẩn đoán chuyên sâu để đánh giá toàn diện sức khỏe mắt. Từ các dữ liệu kiểm tra, bác sĩ sẽ giải thích rõ tình trạng hiện tại, khả năng phẫu thuật và tư vấn phương pháp phù hợp với đặc điểm đôi mắt cũng như nhu cầu thị lực của từng người.

Quy trình dịch vụ được xây dựng theo định hướng chăm sóc tiêu chuẩn Nhật Bản, với điều dưỡng đồng hành 1:1 từ khi khám chuyên sâu, chuẩn bị trước mổ, thực hiện phẫu thuật đến tái khám và chăm sóc hậu phẫu. Nhờ đó, người bệnh được hướng dẫn cụ thể ở từng bước, chủ động hơn trong quá trình điều trị và theo dõi phục hồi.

Câu hỏi thường gặp

1. Bao nhiêu tuổi được mổ cận?

Thông thường, người bệnh cần đủ 18 tuổi trở lên và có độ khúc xạ ổn định có thể cân nhắc mổ cận nếu có nhu cầu. Tuy nhiên, bác sĩ cần đánh giá nhiều yếu tố khác trước khi chỉ định phẫu thuật. 

2. Độ cận ổn định để mổ được xác định thế nào?

Độ cận thường cần không thay đổi quá 0.75 diop trong ít nhất khoảng một năm. Bác sĩ có thể đối chiếu nhiều đơn kính và kết quả đo khúc xạ để đánh giá.

3. Cận thị cao có mổ được không?

Cận thị cao vẫn có thể được chỉ định phẫu thuật nếu mắt đáp ứng các điều kiện sau thăm khám chuyên sâu. Với những bệnh nhân độ cận/loạn quá cao, giác mạc mỏng, không phù hợp với các phương pháp điều trị bằng laser, bác sĩ có thể cân nhắc phương pháp đặt thấu kính nội nhãn Phakic.

4. Khô mắt có mổ cận được không?

Người bị khô mắt cần được đánh giá mức độ và điều trị ổn định trước. Khô mắt nặng chưa kiểm soát có thể là lý do trì hoãn hoặc lựa chọn phương pháp khác.