Từng bị nhồi máu cơ tim có thay thủy tinh thể được không?

Người từng bị nhồi máu cơ tim thường có những lo ngại nhất định khi cần thực hiện phẫu thuật, kể cả phẫu thuật tại mắt. Đặc biệt, với bệnh nhân đục thủy tinh thể đang sử dụng thuốc điều trị tim mạch hoặc thuốc chống đông, câu hỏi đặt ra là liệu phẫu thuật có ảnh hưởng đến sức khỏe tim mạch và cần chuẩn bị những gì để hạn chế rủi ro?

Cùng Bệnh viện mắt Quốc tế Nhật Bản tìm hiểu những yếu tố cần lưu ý khi thay thủy tinh thể ở người từng bị nhồi máu cơ tim qua bài viết dưới đây.

1. Tiền sử nhồi máu cơ tim có phải là chống chỉ định phẫu thuật thay thủy tinh thể? 

Người từng bị nhồi máu cơ tim vẫn có thể được xem xét phẫu thuật thay thủy tinh thể nếu tình trạng sức khỏe đáp ứng các điều kiện phẫu thuật. Việc từng mắc bệnh tim không phải là chống chỉ định trong mọi trường hợp điều trị đục thủy tinh thể.

Theo hướng dẫn năm 2024 của Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA) và Trường môn Tim mạch Hoa Kỳ (ACC), phẫu thuật đục thủy tinh thể được xếp vào nhóm thủ thuật có nguy cơ xảy ra các biến cố về tim mạch thấp.

Phẫu thuật Phaco hiện nay sử dụng năng lượng siêu âm để tán nhuyễn và hút bỏ thủy tinh thể bị đục, sau đó đặt thủy tinh thể nhân tạo vào trong mắt. Phẫu thuật thường được thực hiện dưới gây tê tại chỗ và không nhất thiết phải gây mê toàn thân.

Minh họa phẫu thuật Phaco 

Tuy nhiên, khả năng xảy ra các biến cố tim mạch thấp không có nghĩa là phẫu thuật thay thủy tinh thể hoàn toàn không có rủi ro. Đối với bệnh nhân mắc bệnh tim mạch, đặc biệt là những người có tiền sử nhồi máu cơ tim, bác sĩ cần đánh giá tình trạng tim mạch và sức khỏe toàn thân để cân nhắc thời điểm phẫu thuật thay thủy tinh thể phù hợp.

2. Những yếu tố quyết định khả năng thay thủy tinh thể ở người từng bị nhồi máu cơ tim

Không phải tất cả bệnh nhân có tiền sử nhồi máu cơ tim đều có tình trạng sức khỏe giống nhau. Khả năng phẫu thuật cần được xem xét dựa trên nhiều yếu tố.

Tình trạng tim mạch hiện tại

Đây là một trong những yếu tố quan trọng khi đánh giá trước phẫu thuật đục thủy tinh thể. Bác sĩ cần khai thác tiền sử bệnh, quá trình điều trị và những triệu chứng tim mạch hiện tại.

Những bệnh nhân có biểu hiện như đau thắt ngực chưa ổn định, khó thở do suy tim mất bù hoặc rối loạn nhịp tim nghiêm trọng cần được đánh giá và điều trị phù hợp trước khi cân nhắc phẫu thuật theo kế hoạch. Ngược lại, ở bệnh nhân đã điều trị ổn định, không xuất hiện những triệu chứng tim mạch đáng lo ngại, phẫu thuật thay thủy tinh thể có thể được xem xét dựa trên đánh giá tổng quan tình trạng mắt và tim mạch.

Phương pháp điều trị tim mạch trước đó

Bệnh nhân có thể đã được điều trị nội khoa, can thiệp đặt stent động mạch vành hoặc phẫu thuật bắc cầu động mạch vành. Đặc biệt, với người từng đặt stent, bác sĩ cần lưu ý thời điểm can thiệp, tình trạng tim mạch và phác đồ thuốc chống kết tập tiểu cầu đang sử dụng.

Bên cạnh đó, các bệnh lý kèm theo như tăng huyết áp, đái tháo đường hoặc suy tim cũng cần được xem xét trong quá trình đánh giá sức khỏe trước phẫu thuật thay thủy tinh thể.

3. Sau nhồi máu cơ tim bao lâu có thể thay thủy tinh thể?

Không có mốc thời gian chờ phẫu thuật chung cho tất cả bệnh nhân từng bị nhồi máu cơ tim. Thời điểm thực hiện phụ thuộc vào mức độ hồi phục, tình trạng tim mạch và phương pháp điều trị trước đó.

Với người mới bị nhồi máu cơ tim, đặc biệt khi sức khỏe chưa ổn định, cần ưu tiên điều trị và hồi phục tim mạch trước khi lên kế hoạch phẫu thuật đục thủy tinh thể.

Đối với bệnh nhân đặt stent phủ thuốc do hội chứng vành cấp, hướng dẫn AHA/ACC năm 2024 khuyến cáo lý tưởng nên chờ ít nhất 12 tháng nếu phẫu thuật ngoài tim theo kế hoạch đòi hỏi phải ngừng thuốc chống kết tập tiểu cầu.

Tuy nhiên, phẫu thuật Phaco có nguy cơ chảy máu thấp và nhiều trường hợp không cần ngừng các loại thuốc tim mạch, nên mốc thời gian này không áp dụng cho tất cả bệnh nhân.

4. Người đang dùng thuốc chống đông có cần ngừng thuốc trước khi thay thủy tinh thể?

Sau nhồi máu cơ tim, nhiều bệnh nhân cần sử dụng thuốc điều trị lâu dài, trong đó có thể bao gồm thuốc chống đông hoặc thuốc chống kết tập tiểu cầu.

Theo TS.BS. Vũ Anh Tuấn - Giám đốc Chuyên môn Bệnh viện mắt Quốc tế Nhật Bản: “Phẫu thuật thủy tinh thể không chạm vào những mô có mạch máu, nên nguy cơ gây chảy máu thấp. Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn trong cuộc phẫu thuật, chúng tôi vẫn khuyến cáo người bệnh nên dừng thuốc chống đông trước phẫu thuật khoảng 24 giờ.”

Đối với phẫu thuật điều trị đục thủy tinh thể, người bệnh cần có sự tham vấn của bác sĩ tim mạch về kế hoạch sử dụng thuốc. Nhiều bệnh nhân có thể tiếp tục sử dụng các loại thuốc này mà không cần tạm ngừng. Tuy nhiên, một số trường hợp có thể cần điều chỉnh hoặc tạm ngừng thuốc trước phẫu thuật, tùy thuộc vào tình trạng sức khỏe, loại thuốc đang sử dụng và phương pháp phẫu thuật.

Vì vậy, bệnh nhân nên thăm khám và thông báo đầy đủ các loại thuốc đang sử dụng để bác sĩ đánh giá, phối hợp với chuyên khoa tim mạch khi cần thiết và đưa ra hướng dẫn cụ thể về việc tiếp tục hay tạm ngừng thuốc trước khi thay thủy tinh thể. Bệnh nhân không nên tự ý ngừng hoặc thay đổi liều thuốc khi chưa có chỉ định của bác sĩ.

5. Bệnh nhân New Zealand từng bị nhồi máu cơ tim phẫu thuật thay thủy tinh thể thành công

Trường hợp của bệnh nhân Carl Stanard (67 tuổi, New Zealand) là một ví dụ thực tế về quá trình phẫu thuật thay thủy tinh thể ở người có tiền sử bệnh tim mạch.

Thị lực suy giảm trong hai năm, sinh hoạt ngày càng bất tiện

Theo chia sẻ của ông Carl Stanard, thị lực mắt phải đã suy giảm dần trong khoảng hai năm gần đây. Tầm nhìn ngày càng mờ, có thời điểm ông cảm thấy gần như không còn nhìn rõ, khiến nhiều hoạt động thường ngày gặp khó khăn, thậm chí có nguy cơ bị tước bằng lái.

Kết quả kiểm tra thị lực trước phẫu thuật ghi nhận:

• Mắt phải: Thị lực không kính 1/10, cải thiện lên khoảng 3/10 khi thử kính.
• Mắt trái: Thị lực không kính 7/10, có thể đạt 10/10 khi chỉnh kính.

Bên cạnh tình trạng thị lực suy giảm, bệnh nhân còn có tiền sử chấn thương mắt từ nhiều năm trước.

Tiền sử nhồi máu cơ tim và quá trình đánh giá trước phẫu thuật

Bệnh nhân Carl Stanard từng bị nhồi máu cơ tim vào năm 2025. Tại thời điểm thăm khám, bệnh nhân đang sử dụng 6 loại thuốc điều trị tim mạch, trong đó có thuốc kiểm soát huyết áp và thuốc chống đông.

Sau khi thăm khám và đánh giá tình trạng mắt, các bác sĩ tại Bệnh viện mắt Quốc tế Nhật Bản đã tham khảo ý kiến chuyên khoa tim mạch để cân nhắc phương án phẫu thuật phù hợp. Với sự đồng thuận từ chuyên khoa tim mạch, bệnh nhân được chấp thuận tạm ngừng thuốc chống đông trong khoảng một ngày để chuẩn bị cho phẫu thuật Phaco.

Sau khi hoàn tất quá trình đánh giá và chuẩn bị trước mổ, bệnh nhân được thực hiện phẫu thuật Phaco ở mắt phải, sử dụng thủy tinh thể nhân tạo Lucia 621.

Thị lực dần cải thiện sau phẫu thuật

Sau phẫu thuật hơn 2 tuần, thị lực nhìn xa không kính của bệnh nhân đạt khoảng 6/10, cải thiện lên 10/10 khi chỉnh kính. Bệnh nhân cũng chia sẻ rằng khả năng nhìn đang dần cải thiện tốt hơn. 

Với ông Stanard, được điều trị đục thủy tinh thể là một bước tiến tích cực, giúp ông từng bước cải thiện khả năng nhìn và hướng tới việc sinh hoạt thuận tiện hơn.

Bệnh nhân đến tái khám sau phẫu thuật thay thủy tinh thể 

Trường hợp bệnh nhân Carl Stanard cho thấy, người từng bị nhồi máu cơ tim vẫn có thể phẫu thuật đục thủy tinh thể khi tình trạng tim mạch được đánh giá ổn định và đáp ứng các điều kiện cần thiết trước phẫu thuật.

6. Thăm khám và điều trị đục thủy tinh thể tại Bệnh viện mắt Quốc tế Nhật Bản

Tại Bệnh viện mắt Quốc tế Nhật Bản, bệnh nhân được thăm khám chuyên sâu với hệ thống thiết bị hiện đại như IOLMaster 700 (Carl Zeiss - Đức), hỗ trợ đo sinh trắc học và tính toán công suất thủy tinh thể nhân tạo. Bệnh viện triển khai cả phẫu thuật Phaco và Laser Cataract với hệ thống CATALYS (Johnson & Johnson - Mỹ), cùng nhiều dòng thủy tinh thể nhân tạo, giúp bác sĩ lựa chọn phương án điều trị dựa trên tình trạng mắt và nhu cầu thị giác của từng người.

Bên cạnh yếu tố công nghệ, Bệnh viện chú trọng việc khai thác tiền sử bệnh, đánh giá các yếu tố nguy cơ và phối hợp với chuyên khoa liên quan khi cần thiết. Như trường hợp bác Carl Stanard, ý kiến từ chuyên khoa tim mạch đã được tham khảo trước khi quyết định phương án phẫu thuật và điều chỉnh thuốc.

Nếu đang gặp tình trạng nhìn mờ do đục thủy tinh thể nhưng còn lo ngại vì tiền sử bệnh tim mạch, bệnh nhân có thể chủ động đặt lịch thăm khám tại Bệnh viện mắt Quốc tế Nhật Bản để được bác sĩ đánh giá và tư vấn phương án điều trị phù hợp.

Câu hỏi thường gặp

Người từng đặt stent tim có mổ đục thủy tinh thể được không?

Có thể. Việc từng đặt stent động mạch vành không đồng nghĩa với chống chỉ định phẫu thuật đục thủy tinh thể. Tuy nhiên, bác sĩ cần biết thời điểm đặt stent, tình trạng tim mạch hiện tại và các thuốc chống kết tập tiểu cầu bệnh nhân đang sử dụng để lựa chọn thời điểm phẫu thuật phù hợp.

Người bị bệnh tim có cần gây mê khi thay thủy tinh thể không?

Phẫu thuật Phaco thường không cần gây mê toàn thân mà chủ yếu sử dụng thuốc nhỏ gây tê hoặc tiêm tê tại vùng mắt, giúp bệnh nhân tỉnh táo trong quá trình phẫu thuật và hạn chế tác động toàn thân của gây mê. Tuy nhiên, người có tiền sử bệnh tim mạch vẫn cần được đánh giá sức khỏe trước mổ để lựa chọn phương pháp phù hợp.

Người từng bị nhồi máu cơ tim có cần làm điện tim trước khi mổ đục thủy tinh thể không?

Không phải tất cả bệnh nhân đều bắt buộc thực hiện điện tim trước phẫu thuật đục thủy tinh thể. Việc chỉ định điện tim hoặc các thăm dò tim mạch khác phụ thuộc vào tiền sử bệnh, triệu chứng hiện tại và đánh giá của bác sĩ. Những bệnh nhân có bệnh tim mạch đang tiến triển hoặc xuất hiện triệu chứng bất thường có thể cần kiểm tra thêm trước khi phẫu thuật.